Assertiviteitstraining

Van start

Wat heeft jou doen beslissen een assertiviteitstraining te willen gaan volgen? En wat verwacht je dan van zo’n cursus? Misschien wel ‘tips and tricks’ om je mannetje/vrouwtje te kunnen staan, om je assertief te gedragen ten aanzien van je partner, familie, schoonfamilie, chef, collega’s, buren, vrienden en noem maar op.

Wat assertief zijn niet is

In heel wat assertiviteitstrainingen wordt geleerd hoe deelnemers zich assertief kunnen gaan gedragen. Ze krijgen technieken aangeboden om voor zichzelf te kunnen opkomen. Het uitgangspunt is vermijden dat ze door manipulatie van anderen niet voor zichzelf kunnen opkomen. In dergelijke cursussen zijn mensen dus niet aan het leren voor zichzelf op te komen maar wordt hen geleerd hoe ze de manipulaties van anderen kunnen verkomen.

Wat is assertiviteit?

Wat betekent assertief zijn voor jou? Voor velen zijn mensen die dominant zijn, die hoog van hun toren blazen, te pas en te onpas hun mening poneren, … assertief. Terwijl dergelijk gedrag allesbehalve assertief is.

Assertief zijn, is in eender welke situatie, tegen om het even wie, ‘neen’ kunnen zeggen, kunnen zeggen waar het voor jou om gaat, voor jouw mening uitkomen en opkomen, … vanuit gelijkwaardigheid, respect, niet vanuit een (belemmerende) emotie.

Wie assertief wil zijn en dat niet vanuit zelfvertrouwen doet, dient vanuit een aangeleerde houding te voelen wat kan en wat niet kan, dient zich helaas te laten leiden door wat anderen hiervoor als (gedrags)regeltjes aangegeven hebben.

Wanneer iemand over voldoende zelfvertrouwen beschikt, is hij of zij sowieso positief over zichzelf en over anderen en handelt hij of zij uit respect. Zelfvertrouwen is de grondhouding, de basis. Assertief zijn, is het gedrag dat daar uit voortvloeit. Wie zich assertief voordoet, dus niet vanuit zelfvertrouwen handelt, valt vroeg of laat door de mand.

Opkomen voor jezelf

Er zijn twee manieren om voor jezelf op te komen: manipulatief of assertief.

  1. Manipulatief is op basis van ongelijkwaardigheid opkomen voor jezelf. Met andere woorden, je handelt vanuit onderdanigheid of vanuit dominantie. Wanneer je vanuit deze posities handelt, zijn er steeds (belemmerende) emoties in het spel.

  2. Assertief zijn, is vanuit gelijkwaardigheid voor jezelf en voor wat je wil ten aanzien van anderen opkomen, vanuit respect voor jezelf en voor je omgeving dus. Wie vanuit zelfvertrouwen, assertief is, handelt emotieneutraal. Hij of zij is zich bewust van de emoties die er spelen, kan die verwoorden vanuit zichzelf, vanuit zijn of haar eigen verantwoordelijkheid, maar handelt niet vanuit die volle emotie. Hoe je dit doet leer je onder andere tijdens een assertiviteitstraining.

Zelf aan de slag

Ga even na hoe jij op deze moment reageert in de volgende situaties:

  • Je hebt samen met een vriend een bioscoopavondje gepland voor een film waar je lang naar uitgekeken hebt. In de bioscoopzaal zitten de rij achter jullie jongelui voortdurend te praten, met het nodige lawaai te snoepen en te drinken, … Wat doe jij?
  • Er belt een deur-aan-deur-verkoper aan. Je hebt helemaal niets nodig. Hij blijft op je inpraten want daar is hij in getraind. Wat doe jij?

Voel even het verschil:

  • Pff, zeg, ik heb hier weer alleen de vaat kunnen doen, ik heb ook de hele dag gewerkt hoor, waarom help jij me nooit? .
  • Ik vind het niet prettig dat ik er vaak alleen voor sta met de huishoudtaken, kunnen we hier even over praten om het werk hier in huis anders te verdelen?

Er is dus voldoende zelfvertrouwen nodig om assertief te kunnen handelen. Hoe minder emotionele belemmeringen, hoe meer zelfvertrouwen, hoe assertiever iemand door het leven gaat. En dat maakt een wereld van verschil.


Tekst geschreven door Lieve Heyvaert van de School Voor Zelfvertrouwen. Ze organiseert op regelmatige basis assertiviteitstrainingen én cursussen rond eigenwaarde, faalangst en zelfvertrouwen. Bekijk haar agenda. Download hier haar e-book: starten met zelfvertrouwen.